Geweldige schattingen onthullen de complexiteit van een zombillion in de moderne economie

De term «zombillion» is de laatste tijd steeds vaker te horen in economische kringen, en roept vragen op over de stabiliteit van onze financiële systemen. Het verwijst naar een economische situatie waarin een enorm aantal bedrijven, ondanks falende bedrijfsmodellen en aanhoudende verliezen, kunstmatig in leven worden gehouden door goedkope kredieten en overheidssteun. Deze bedrijven, de ‘zombies’, slurpen kapitaal op dat anders naar innovatieve en productieve ondernemingen zou kunnen stromen, wat de economische groei belemmert en de echte problemen maskeert.

Het fenomeen is niet nieuw, maar de omvang ervan is de laatste decennia exponentieel toegenomen, vooral na de financiële crisis van 2008 en de recente pandemie. De lage rentevoeten en massale liquiditeitsinjecties door centrale banken hebben het voor bedrijven mogelijk gemaakt om te overleven met schulden die ze normaal gesproken niet hadden kunnen afbetalen. Dit creëert een virtuele realiteit waarin de markt de echte waarde van deze bedrijven niet kan beoordelen en leidt tot een verkeerde allocatie van middelen.

De Oorsprong en Evolutie van het Zombibedrijf

De term ‘zombiebedrijf’ werd in de jaren tachtig gemunt door de Japanse econoom Yoshio Morishita, die de situatie beschreef waarin veel Japanse bedrijven na de vastgoedbubbel van de jaren negentig bleven functioneren, ondanks structurele problemen en verouderde technologieën. Deze bedrijven werden vaak gered door banken met politieke connecties, die bang waren voor het domino-effect van faillissementen. De situatie in Japan was een waarschuwing, maar de lessen werden grotendeels genegeerd door andere landen.

Na de financiële crisis van 2008 zagen we een vergelijkbare trend in de westerse economieën. Banken werden gered met belastinggeld, en bedrijven werden geholpen met overheidsgaranties en leningen. Dit voorkwam een diepere recessie, maar creëerde ook een omgeving waarin bedrijven die eigenlijk failliet hadden moeten gaan, in leven bleven. De corona-pandemie heeft deze trend nog verder versneld, met enorme steunpakketten die bedrijven hebben geholpen om de lockdowns te overleven.

De Rol van Lage Rente en Quantitative Easing

De extreem lage rentevoeten die de afgelopen jaren zijn gehanteerd, hebben een cruciale rol gespeeld in het ontstaan en in stand houden van zombibedrijven. Bedrijven die normaal gesproken niet levensvatbaar zouden zijn, kunnen met lage rente toch winst maken of in ieder geval verlies draaien zonder failliet te gaan. Quantitative easing (QE), waarbij centrale banken obligaties opkopen om liquiditeit in de markt te pompen, heeft dit effect nog versterkt. Dit beleid heeft de kosten van kapitaal verlaagd en het voor bedrijven gemakkelijker gemaakt om schulden aan te gaan.

De combinatie van lage rente en QE heeft ook geleid tot een zoektocht naar rendement, waardoor investeerders gedwongen worden om risicovollere activa te kopen, waaronder aandelen van zombibedrijven. Dit drijft de prijzen van deze aandelen op en creëert een bubbel die uiteindelijk kan barsten.

Jaar	Aantal Zombibedrijven (Geschat)	Totale Schulden (Geschat)
2008	5% van alle bedrijven	$500 miljard
2015	10% van alle bedrijven	$1.2 biljoen
2023	15% van alle bedrijven	$2.5 biljoen

Deze cijfers illustreren de aanzienlijke toename van zombibedrijven en hun schuldenlast in de afgelopen jaren, wat de potentiële risico's voor de economie onderstreept.

De Impact op de Economische Groei en Productiviteit

De aanwezigheid van zombibedrijven heeft een negatieve impact op de economische groei en productiviteit. Omdat ze kapitaal aantrekken dat anders naar innovatieve bedrijven zou kunnen gaan, remmen ze de investeringen in nieuwe technologieën en de ontwikkeling van nieuwe producten en diensten. Dit leidt tot een lagere productiviteitsgroei en een vertraging van de economische groei.

Bovendien concurreren zombibedrijven met gezonde bedrijven, waardoor de winstmarges van deze laatsten onder druk komen te staan. Dit kan leiden tot lagere investeringen en minder banencreatie. Uiteindelijk ondermijnt de aanwezigheid van zombibedrijven de efficiëntie van de markt en belemmert het de allocatie van middelen naar de meest productieve toepassingen.

De Vervorming van de Markt

Zombibedrijven vervormen de markt door kunstmatig lage prijzen te kunnen aanbieden, omdat ze niet hoeven te concurreren op basis van efficiëntie en innovatie. Dit maakt het moeilijk voor gezonde bedrijven om te overleven en ontmoedigt investeringen in nieuwe projecten. De markt wordt daardoor minder dynamisch en minder responsief op veranderende behoeften van consumenten.

Deze marktvervorming leidt tot een verkeerde allocatie van middelen en een lagere economische groei. Het creëert een omgeving waarin verliezers worden beloond en winnaars worden gestraft, wat op lange termijn schadelijk is voor de economie.

• Zombibedrijven remmen innovatie.
• Ze concurreren oneerlijk met gezonde bedrijven.
• Ze vervormen de markt en belemmeren efficiënte allocatie van kapitaal.
• Ze verlagen de productiviteitsgroei.

Het is evident dat het probleem van zombibedrijven een ernstige bedreiging vormt voor de economische gezondheid en toekomstige groei.

De Geopolitieke Dimensie van Zombibedrijven

Het fenomeen van zombibedrijven is niet beperkt tot één land of regio. We zien het in veel ontwikkelde economieën, waaronder de Verenigde Staten, Europa en Japan. De geopolitieke implicaties zijn aanzienlijk, omdat zombibedrijven de concurrentiepositie van landen kunnen ondermijnen en de economische stabiliteit kunnen bedreigen.

Landen met een hoog percentage zombibedrijven kunnen minder goed concurreren met landen die een gezondere en dynamischere economie hebben. Dit kan leiden tot een verlies van marktaandeel en een afname van de economische invloed. Bovendien kunnen zombibedrijven een bron van financiële instabiliteit worden, vooral in tijden van economische schokken.

De Impact op Internationale Handel

Zombibedrijven kunnen ook de internationale handel beïnvloeden. Door kunstmatig lage prijzen te kunnen aanbieden, kunnen ze marktaandeel winnen ten koste van bedrijven in andere landen. Dit kan leiden tot handelsconflicten en protectionistische maatregelen. De wereldhandel profiteert van gezonde concurrentie en een efficiënte allocatie van middelen, wat niet het geval is bij de aanwezigheid van zombibedrijven.

De afhankelijkheid van overheidssteun kan ook leiden tot oneerlijke concurrentie, doordat zombibedrijven een voordeel hebben ten opzichte van bedrijven die geen toegang hebben tot dergelijke steun. Dit ondermijnt de principes van een vrije en eerlijke markt.

1. Zombibedrijven verminderen de concurrentiepositie van landen.
2. Ze kunnen leiden tot handelsconflicten.
3. Ze ondermijnen de principes van een vrije markt.
4. Ze vergroten de financiële instabiliteit.

De geopolitieke dimensie van zombibedrijven vereist internationale samenwerking om de problemen aan te pakken en de economische stabiliteit te waarborgen.

Mogelijke Oplossingen en Beleidsmaatregelen

Het aanpakken van het probleem van zombibedrijven vereist een combinatie van beleidsmaatregelen die gericht zijn op het verbeteren van de efficiëntie van de markt en het stimuleren van innovatie. Het is belangrijk om een omgeving te creëren waarin bedrijven worden gedwongen om te concurreren op basis van efficiëntie en innovatie, en waarin falende bedrijven kunnen worden toegestaan om failliet te gaan, zonder een domino-effect te veroorzaken.

Een van de belangrijkste maatregelen is het afbouwen van de overheidssteun aan zombibedrijven. Dit kan moeilijk zijn, omdat het politiek onpopulair is om banen te verliezen, maar het is essentieel voor het herstellen van de marktwerking. Overheidssteun moet alleen worden verleend aan bedrijven die daadwerkelijk levensvatbaar zijn en een bijdrage kunnen leveren aan de economische groei.

Daarnaast is het belangrijk om de regelgeving te verscherpen en de transparantie te vergroten. Dit kan helpen om de risico's van zombibedrijven te identificeren en te beheersen. Ook is het belangrijk om te investeren in onderwijs en onderzoek, om de innovatie te stimuleren en de concurrentiepositie van de economie te verbeteren.

De Toekomst van de Economie en de Rol van «zombillion»

De toekomst van de economie hangt af van de manier waarop we omgaan met het probleem van zombibedrijven. Als we de huidige trend niet keren, riskeren we een langdurige periode van lage economische groei en stagnerende productiviteit. De herallocatie van kapitaal van inefficiënte naar innovatieve bedrijven is cruciaal voor het stimuleren van duurzame economische groei.

De term «zombillion» dient als een waarschuwing voor de potentiële risico's van een overmatige afhankelijkheid van goedkope kredieten en overheidssteun. Het is belangrijk om te leren van de fouten uit het verleden en een beleid te voeren dat gericht is op het creëren van een gezonde en dynamische economie, waarin bedrijven worden gedwongen om te innoveren en te concurreren. De huidige situatie vraagt om een kritische herziening van het economisch beleid en een focus op het creëren van een duurzame toekomst.